Arbeidsveiligheid begint niet bij de regels op papier, maar bij de medewerker die hem begrijpt. Veiligheidsregels worden beter nageleefd als iedere medewerker weet wat hij moet doen, waarom dat belangrijk is en de uitleg regelmatig terugziet. Een vaste, visuele instructie in de taal van de medewerker, met een korte kennischeck, legt daarvoor de basis.
Wat betekent arbeidsveiligheid in de praktijk?
Arbeidsveiligheid gaat over alles wat je doet om te voorkomen dat medewerkers tijdens het werk gewond raken of ziek worden. Denk aan veilige machines en werkplekken, persoonlijke beschermingsmiddelen, duidelijke afspraken en het gedrag van medewerkers zelf. In Nederland legt de Arbowet daarvoor de basis.
Het is belangrijk dat je de risico’s op de werkvloer kent. Ze staan in de RI&E, de veiligheidsregels zijn opgesteld en iedere nieuwe medewerker krijgt een instructie. Toch draait arbeidsveiligheid om wat er op de vloer gebeurt. Draagt iemand de veiligheidsbril ook als de teamleider er niet bij staat? Blijft de looproute vrij als het druk is?
Een regel op papier laat zien wat er moet gebeuren. Of hij wordt nageleefd, zie je pas op de vloer.
Waarom veiligheidsregels niet altijd worden nageleefd
Als een regel niet wordt nageleefd, lijkt het al snel alsof iemand niet wil. Maar vaak ligt de oorzaak ergens anders.
Soms is de regel niet goed begrepen. Een medewerker die het Nederlands beperkt spreekt, knikt bij de uitleg en tekent het instructieformulier. Of hij weet wat er van hem wordt verwacht, is daarmee nog niet zeker.
Soms weet iemand niet waarom een regel er is. Een regel zonder reden voelt al snel als iets dat je mag overslaan als het druk is. Juist dan sluipen er kleine afwijkingen in. Een veiligheidsbril die op het voorhoofd staat in plaats van voor de ogen. Een kortere route langs de heftrucks. Een afscherming die even openblijft.
Soms is de regel gewoon weggezakt. Wat iemand op de eerste werkdag hoort, weet hij na een paar weken niet altijd meer.
Veiligheid op de werkvloer bij veel flexkrachten
Met veel flexkrachten starten nieuwe medewerkers verspreid over de maand, soms midden in een drukke periode. De veiligheidsinstructie komt dan van wie er die dag staat.
De ene teamleider legt uitgebreid uit waar de gevaarlijke zones zitten. De andere zegt vooral: hesje aan en binnen de lijnen blijven. Zo starten twee medewerkers in dezelfde week met een verschillende basis.
Toch gaat naleven niet alleen over nieuwe mensen. Ook ervaren medewerkers wijken af, juist omdat ze het werk goed kennen. "Het is altijd goed gegaan" is een bekende reden om een stap over te slaan. Veiligheidsregels levend houden is dus iets voor iedere medewerker, vast of flexibel.
Zo zorg je dat veiligheidsregels worden nageleefd
Begin met deze vijf stappen:
- Kies de regels die er echt toe doen
Een lange lijst regels onthoudt niemand. Kijk in de RI&E welke handelingen het grootste risico geven en begin daar. - Leg bij iedere regel uit waarom
Een medewerker die weet waarom een regel er is, slaat hem minder snel over als het druk is. Laat zien wat er kan gebeuren als het misgaat. - Laat zien hoe het moet, in een taal die de medewerker begrijpt
Gebruik beeld waar het kan. Vraag naar de taal waarin iemand het liefst instructies krijgt, niet alleen naar nationaliteit. - Controleer begrip, niet alleen ontvangst
Een handtekening laat zien dat iemand de instructie heeft gehad. Een korte kennischeck of een uitleg in eigen woorden laat zien of hij hem begrijpt. - Kom er regelmatig op terug
Herhaal de belangrijkste regels na een incident, bij een nieuwe werkwijze en op vaste momenten. Loop zelf over de vloer en geef het goede voorbeeld.
Begin bij begrip, niet bij handhaven
Aanspreken en handhaven horen bij arbeidsveiligheid. Maar je kunt iemand pas op een regel aanspreken als je zeker weet dat de regels begrepen worden.
Vooral stap 3 en 4 zijn lastig vol te houden als er elke week nieuwe medewerkers starten. Daar helpt een uitleg die voor iedereen hetzelfde is en die laat zien wat iemand moet doen. Dat is het uitgangspunt van de Skillcircle: korte 3D-trainingen voor flex- en vaste medewerkers, ontwikkeld door MetaChef samen met Labour Power Company.
De medewerker ziet de werkvloer in 3D, alsof hij er al middenin staat. Hij ziet waar heftrucks rijden, wat een pictogram op een deur betekent en wanneer hij een machine moet stilzetten. Door op een onderdeel te tikken, ziet hij hoe het moet en waarom.
Een voorbeeld uit de praktijk is Kobus P&O, onderdeel van LPC. Kobus werkt met medewerkers uit verschillende landen en met verschillende taalniveaus. Nu doorlopen nieuwe medewerkers vóór hun eerste dienst korte 3D-trainingen op hun eigen telefoon, in hun eigen taal. Ze zien de veiligheidsstappen visueel uitgelegd en kunnen die herhalen wanneer ze willen. Volgens Kobus zorgt dat voor een snellere en veiligere inwerkperiode en minder belasting voor trainers. Lees de case van Kobus.
Herhaal de regels en maak zichtbaar wat is begrepen
Een training op de telefoon zet je opnieuw in wanneer dat nodig is: na een bijna-ongeval, bij een nieuwe werkwijze of in een drukke periode. Zo komt de uitleg terug, zonder dat de teamleider iedere keer alles zelf opnieuw hoeft uit te leggen.
Een korte kennischeck laat zien of de regels zijn begrepen. Per medewerker zie je welke trainingen zijn gedaan, hoeveel tijd eraan is besteed en welke score iemand haalt. Dat overzicht exporteer je als CSV of PDF.
Zo zie je niet alleen wie een instructie heeft gehad, maar ook waar eventueel extra uitleg nodig is.
De werkvloer blijft de plek waar het gebeurt
Een 3D-training maakt de basis vooraf duidelijk. Het naleven zelf gebeurt op de werkvloer.
Daar blijven teamleiders nodig die meekijken, voordoen, aanspreken en zelf het goede voorbeeld geven. Een regel die de teamleider zelf overslaat, neemt de rest van de ploeg ook niet serieus.
Ook belangrijk: de Skillcircle is geen certificering. Vraagt een taak om een wettelijk of branchecertificaat, dan blijft daarvoor de daarvoor bestemde opleiding nodig. Werk je met machines? Lees dan hoe je veilig werken met machines combineert met oefenen aan de lijn.
Zo wordt arbeidsveiligheid geen formulier dat je één keer laat tekenen, maar iets dat op de werkvloer terugkomt. Iedere medewerker krijgt dezelfde basis en jij houdt zicht op wat er is begrepen.
Zien is begrijpen.
Wil je zien hoe een veiligheidstraining eruitziet op de telefoon van je medewerkers? Plan een demo van de Skillcircle en ervaar zelf hoe het werkt.